اگر شما هم از آن دسته هواداران قهوه هستید که همیشه با درجهی آسیاب و تازگی دانهها سروکار دارید، شاید تا امروز کمتر به «سرعت چرخش آسیاب» توجه کرده باشید. اما در دنیای دمآوری مدرن، RPM (دور بر دقیقه) به یکی از مهمترین ابزارهای کنترل طعم تبدیل شده است.
در آسیابهای قدیمی، سرعت موتور یک مقدار ثابت بود. اما در آسیابهای حرفهای و حتی خانگی امروزی، مثل Weber EG-1، Victoria Arduino Mythos 2، Lagom P64 و MX Cool Aries، امکان تنظیم سرعت تیغهها فراهم شده. این یعنی کاربر میتواند تنها با تغییر یک عدد، شخصیت فنجان را تغییر بدهد: از فنجانی شفاف و شیرین تا فنجانی غلیظ و سنگین.
اما RPM دقیقاً چه کاری میکند؟
در این مقاله بهصورت دقیق اما قابلفهم توضیح میدهیم که RPM چگونه عصارهگیری و طعم را تحت تأثیر قرار میدهد، پایهی علمی آن چیست و برای اسپرسو و فیلتری چه تفاوتهایی ایجاد میکند.
وقتی موتور با سرعت بالا کار میکند:
این اثر را به وضوح در پژوهشهای Weber EG-1 و Mythos 2 میبینیم.
در سرعت پایین:
نه دقیقاً.
کم/زیاد کردن RPM فقط ریز و درشت کردن قهوه نیست—بلکه بافت ذرات را هم تغییر میدهد.
مثلاً دو آسیاب با یک درجهی یکسان، اگر یکی در RPM پایین و دیگری در RPM بالا بچرخد، ذرات یک شکل و یک عملکرد ندارند.
جمعبندی این بخش:
اندازهی ذرات بهطور مستقیم تعیین میکند که آب چقدر و با چه سرعتی از قهوه مواد محلول عصارهگیری کند.
در اسپرسو:
در فیلتری:
طبق هر سه فایل:
به همین دلیل در قهوههای روشن، RPM پایین معمولاً نتیجهی بهتری دارد.
در تست Mythos 2:
این یکی از قویترین شواهد عملی برای اهمیت RPM است.
RPM فقط یک عدد فنی روی آسیاب نیست؛ بلکه یکی از مهمترین عوامل شکلدهنده به شیرینی، وضوح، بادی و غلظت قهوه است. این دقیقاً همان چیزی است که در هر سه فایل بارها و بارها تأکید شده.
وقتی RPM پایین است، ذرات یکنواختترند و فاین کمتر تولید میشود. نتیجه:
اهش فاین باعث میشود ترکیبات نامطلوب کمتر آزاد شوند و تعادل حسی بهتر شکل بگیرد.
در اسپرسو:
در سرعت بالا تیغهها تهاجمیتر عمل میکنند و فاین بیشتری تولید میشود.
نتیجه:
در قهوههای تیره، این ویژگی میتواند قابلاستفاده باشد چون بادی زیاد مطلوب است؛ اما در قهوههای روشن میتواند مزه را خراب کند.
به زبان ساده:
RPM همان چیزی است که اجازه میدهد بدون تغییر درجهی آسیاب، شخصیت فنجان را بسازی.
یکی از دقیقترین و مهمترین بخشهای علمی در سه فایل همین است:
RPM مستقیماً رفتار جریان آب در بستر قهوه را کنترل میکند.
دلیلش ساده و کاملاً علمی است:
در اسپرسو:
در سرعت پایین:
نتیجه:
این اثر هم در اسپرسو دیده میشود و هم در فیلتری.
این باعث میشود RPM وسیلهای بسیار هوشمند برای کنترل جریان آب باشد، بدون دست زدن به درجهی آسیاب.
برای اینکه جمعبندی بخشهای قبلی ساده و قابلاستفاده شود، در جدول زیر تمام تفاوتهای اصلی RPM پایین و بالا آورده شده:
| جنبه | RPM پایین | RPM بالا |
| اندازه ذرات | یکنواختتر، درشتتر | ریزتر، فاین بیشتر |
| مسیر جریان آب | روان، پایدار | کند، ناپایدار |
| احتمال چنلینگ | کمتر | بیشتر |
| احتمال مسدود شدن عصاره گیری | کم | زیاد |
| عصارهگیری (EY) | کارآمدتر، یکنواختتر | سریعتر اما پرریسک |
| طعم | شفاف، شیرین، دقیق | غلیظ، سنگین، گاهی تلخ |
| حس دهانی (Body) | سبکتر | سنگینتر |
| مناسب برای | قهوههای روشن، فیلتری، اسپرسوی شفاف | اسپرسوهای تیره، کرمای زیاد، محیط پرترافیک |
قابلیت تنظیم RPM زمانی معنا پیدا میکند که آسیاب از نظر مهندسی و طراحی اجازه دهد تغییر سرعت واقعاً بر نحوهی خرد کردن، توزیع ذرات و گرمای سطحی اثر بگذارد. در ادامه، مدلهایی را معرفی میکنم که هم در سطح جهانی مطرحاند و هم در بازار ایران و امارات برای کاربران خانگی و حرفهای قابلدسترسترند.
یکی از دقیقترین آسیابهای جهان برای مقایسهی RPM.
ویژگیها:
این آسیاب تأثیر RPM روی اسپرسو را بهشکل ملموس نشان میدهد.
یکی از بهترین انتخابها برای کسانی که RPM را برای تنظیم شخصیت فنجان میخواهند.
ویژگیها:
ویژگیها:
Aries نشان میدهد RPM نهفقط برای آزمایشگاه، بلکه برای محیطهای واقعی مصرف قهوه هم کاربردی است.
این مدلها نشان میدهند که RPM به یک قابلیت استاندارد در نسل جدید آسیابها تبدیل شده است.
فایلهای علمیای که بررسی کردیم (فیزیک اسپرسو، فیزیک فیلتری و اثر RPM) همگی به یک نتیجهی مشترک میرسند:
و این تأثیر هم کاملاً واقعی و قابلاندازهگیری است:
ذرات یکنواختتر
فاین کمتر
عصارهگیری یکنواختتر
جریان آب پایدار
طعم شفاف، شیرین و تمیز
بهترین برای:
قهوههای روشن، فنجان شفاف، فیلتری، اسپرسوی ظریف
بادی بیشتر
کرمای ضخیمتر
شات سنگینتر
اما:
– خطر مسدود شدن جریان
– احتمال چنلینگ
– احتمال طعم گِلی یا تلخ
بهترین برای:
قهوههای تیره، اسپرسوی بادی، محیط پرترافیک
مثل انتخاب درجهی آسیاب یا زمان عصارهگیری، RPM هم یک پارامتر قابلتنظیم و بسیار اثرگذار است.
کاربر خانگی با یک آسیاب دورمتغیر میتواند:
در واقع RPM پلی است میان دانش علمی و تجربهی حسی — میان فناوری و سلیقهی فردی.
شما هم دیدگاه خود را ثبت کنید
در حال دریافت نظرات...
ایست، قهوه الزامیستتمام حقوق اين وبسايت نیز برای فروشگاه آنلاین کاما است.